Column Talent Gevonden Mei 2015

Door Jaap Luikenaar *

De spin-off van Pincoffs

De afgelopen weken was er op televisie opmerkelijk veel aandacht voor de Rotterdamse haven. Zowel de toekomst als het ontstaan van de haven kwamen in twee documentaires uitgebreid aan bod. Met prachtige en indrukwekkende beelden. Zowel schokkerig zwart-wit  uit het verleden als ultramodern, gesimuleerd  en virtual reality in de toekomst. Zo heb ik twee keer  supertrots op ‘mijn’ haventje voor de tv gezeten.  Jij ook?

Allereerst was er de uitzending van VPRO-Tegenlicht die een beeld schetste van de haven in 2030-2040. Met verbazing heb ik gekeken hoe digitaal en hoe gerobotiseerd  de haven inmiddels al is. En hoever we al zijn met data- en informatievoorziening.(‘Waar is mijn container nu ?’)   Wat mij vooral bijblijft is dat de stap naar volledige automatisering is eigenlijk helemaal niet meer zo’n grote… en 2030 is al over vijftien jaar. Toekomsteconoom Jeremy Rifkin voorspelt dat de haven tegen die tijd een zelfdenkende volautomatische doorvoermachine zal zijn. Terminals met machinist-loze kranen, waar containers op afstand en met een joystick worden gelost en geladen. Havenwerkers hebben straks geen rugpijn meer van het sjouwen en sjorren, maar hooguit van RSI, net als verstokte gamers met hun computerspelletjes. .. als er überhaupt nog havenwerkers zijn. Want levert automatisering nu banen op, verandert er per saldo niets, of verdwijnen er banen?  Wie het weet mag net zeggen. Maar arbeidsmarkt-experts blijken hierover flink van mening te verschillen.

De tweede havendocumentaire was een aflevering uit de De Ijzeren Eeeuw-serie, getiteld ‘Het geheim van Rotterdam’. Daarin stond Lodewijk Pincoffs centraal, de zakenman die Rotterdam – toen een ingeslapen provinciestadje – halverwege de 19e eeuw een enorme push gaf. Terwijl  Rotterdamse handelaars nog braaf hun zeilschepen laadden en losten, zag hij welke kansen de stoomschepen zouden kunnen bieden.  Maar dan moest wel het roer om. Geen gemakkelijke opgave want de Rotterdamse elite van die tijd vond het allemaal prima zo. Toch kreeg hij het via een enorme crowdfunding bij bedrijven en overheid voor elkaar om zijn miljoenenkostende plannen door te zetten.  Aanvoeren, opslaan en doorverkopen. Dat  werd de basis voor  het businessplan van de Rotterdamse haven.

Pincoffs liet allereerst  ‘tot heil van Rotterdam en de gehele streek’ de Nieuwe Waterweg graven, ontwikkelde havens en depots in Feijenoord/Rotterdam-Zuid en maakte ruimte in de binnenstad voor een spoorlijn naar het achterland: ‘Een offer aan de nieuwe tijd’. Het bleek de aanzet voor  de groei van Rotterdam tot de wereldhavenstad die  het nu is. Met Pincoffs zelf ging het minder goed: hij fraudeerde en berooid vluchtte hij naar New York.

Rifkin en Pincoffs, twee mannen met een visie op het Rotterdamse haven en industriegebied. Tussen hen in ligt zo’n 150 jaar havengeschiedenis; tot stand gekomen met medewerking van honderdduizenden havenwerkers. De volgende 150 jaar zullen anders zijn, dat mag duidelijk zijn. Eerst maar eens zien wat de periode tot 2030 (spreek uit: twintig-dertig) te bieden heeft. Dat is met alles wat er in onze ‘slimste haven ter wereld’  aan plannen ligt al interessant genoeg.  En reken maar dat voor de uitvoering van heel veel van die planen nog ‘handjes’ nodig zijn. Zo blijft ook in onze slimme haven volop mensenwerk nodig.

Column Archief

Excursie Maasvlakte

Het EIC organiseert unieke busexcursies met bezoeken aan bedrijven in het haven- en industriegebied, diverse uitzichtpunten, en een bezoek aan de havenexpositie van het EIC. Trek voor een excursie gerust een hele schooldag uit, want het havengebied is 45 kilometer lang. Heel populair is een excursie naar Maasvlakte 2 en het Infocentrum Futureland over dit in aanleg zijnde nieuwe haven gebied. Voor een voorbeeld - excursieprogramma: klik hier

Onderwijsmateriaal

Download hier de app Haven in cijfers

Contactgegevens

Bezoekadres:
Noordzeeweg 6
3181 ML Rozenburg
Havennummer 5325

Telefoonnummer:
0181 - 29 60 29